شرکت معماری در اصفهان

تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش اول-شرکت معماری در اصفهان

همان گونه كه مي دانيم با ورود اسلام به ايران و تغيير قوانين زندگي شهرنشيني ،روابط اجتماعي و اقتصادي جوامع شهري متحول گشت.
همچنين از سه اصل مهم تغييرات كالبدي مي توان از استقرار مسجد كه مهمترين ويژگي شهرهاي اسلامي است، ارگ و بازار كه به ترتيب رشد نظامي و اقتصادي را به دنبال داشته نام برد كه همه و همه منجر به گسترش امپراطوري اسلامي گرديد.

پس مي توان نتيجه گرفت كه اسلام، تمدني شهري وسازنده است و بهترين تجلي آن را دراصفهان مي توان يافت. چرا كه اسلام به نوعي يك برنامه شهرسازي كامل را در اصفهان پياده كرد. یک شرکت معماری در اصفهان یا یک شرکت ساختمانی در اصفهان کاملاً به معماری اصفهان اشراف کامل داشته باشد.
سيماي شهر كه همان تصوير خصوصيات كالبدي شهر است و در هر زمان از رشد و توسعه شهر شكل خاص به خود مي گيرد، در اصفهان پس از اسلام به اوج زيبايي، عظمت و شكوه خودمي رسد كه مي توان با تكيه بر پنج عامل خوانايي لينچ در سيماي شهر، نقش تمدن اسلام را در پر رنگ كردن و خواناتر كردن هر چه بيشتر اصفهان به وضوح مشاهده نمود كه طي مقاله به آن خواهيم پرداخت.
اوج شهر سازي اسلامي در دوران صفوي و در مكتب اصفهان متجلي ميشود.
مكتب اصفهان ، تحقق آرمانشهر دولت صفوي است كه به علت ريشه داشتن در دگرگونيهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي زمان خويش نه چون يك حادثه گذرا بلكه چون واقعه اييادماني پا به عرصه وجود مي گذارد.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش دوم

دسته اول: شهرهايي كه صرفاً تجلي سازمان حكومتي و دستگاه اداري و نظامي خلفا رابه تصوير مي كشيد، همچون بغداد كه با فرم دايره اي با چهار دروازه به نام‌هاي كوفه،بصره، خراسان و دمشق در كنار خرابه هاي تيسفون ساخته شد، كه در بخش مركزي آن قصرخليفه و مسجد بزرگ شهر و در اطراف به ترتيب نگهبانان و نظاميان قرار داشتند.
دسته دوم: شهرهايي بودند كه گسترش قلعه هاي نظامي آنها را به وجود مي آورد.
دسته سوم: شهرهاي جديد و نوبنيادي بودند كه در كنار شهرهاي قبلي ساخته مي شد؛همچون شيراز و كوفه.
دسته چهارم: شهرهاي جديدي بودند كه اطراف شهادت‌گاهها و آرامگاه پيشوايان دينايجاد مي شدند و توسعه مي يافتند همچون قم و مشهد.
ب – شهرهاي تغيير شكل يافته: اين گونه شهرها با ايجاد مساجد و بناهاي جديد و يا به علت حالت دارالاماره‌اي توسعه مي يافتند و دوباره سازي مي شدند؛ همچون اصفهان
2ـ قرون مياني اسلامي
شهرسازي و شهر نشيني سلجوقيان در اين زمان آرامش سياسي، رونق اقتصادي و شكوفاييهنر ايراني را به دنبال داشت، كه اهميت خاصي دارد. بخش اعظمي از آباداني و عظمت اصفهان در اين دوران شكل مي گيرد.
هر چند يورش مغول بسياري از شهرها را ويران كرد اما باز پس از گذشت حدود يك قرن دوباره آرامش سياسي به ايران بازگشت.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش سوم

ـ قرون متأخر اسلامي
از اصلي‌ترين تمايزات اين دوره با دوره‌هاي قبل رونق تجارت و شهرنشيني در شهرهاي بزرگ، احداث ميادين، عمارات ، خيابانها، بازارها و كاروانسراهاي زياد ميباشد.
سلطنت شاه عباس اول، شكوفايي هنرهاي اسلامي را در اصفهان يعني پايتخت سوم صفويان به دنبال داشت، كه فعاليت‌هاي اصلي و اساسي معماري و شهرسازي نيز از همان زمان آغازشد. آرايش پايتخت صفويان با تشويق هنرمندان ، معماران و شهرسازان آن را به نصف جهان مشهور كرد.
به طور كلي در برنامه شهرسازي كامل اسلام، توسعه شهر اصفهان از ميدان عتيق به طرف ميدان نقش جهان و احداث بناهاي اقتصادي ، مذهبي و غيرمذهبي در اطرافش بود.
ميدان نقش جهان بعنوان مركز جديد شهر و نماد دولت قاهر و قدرتمند صفوي ، با آنكه الگوي خود را از ميدان كهنه اصفهان مي گيرد ولي اين الگوي كهن را نظمي كاملاً منطقي مي بخشد و با دقتي بي نظير به تركيب و تنظيم هندسي و فضايي عناصر پيرامون ودرون آن مي پردازد.
در مقايسه مجموعه ميدان كهنه و ميدان نقش جهان آن چه تمايز فضايي – كالبدي راعلاوه بر تمايز زماني موجب مي گردد حضور مكتب اصفهان در مجموعه نقش جهان بعنوان الگويي جديد رخ مي نمايد .
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش چهارم

با طرح جامع شهرسازي شاه عباس اول در اصفهان و نظم اجباري آن، محلات جديدي ايجاد شدند و بازار و ميدان در كنار مسجد جامع شكل گرفتند.
دو محور رودخانه و چهار باغ كه به ترتيب تقسيم اقليت هاي مذهبي و ارتباط مابين بخش هاي جديد را سبب مي شدند، به همراه بازار استخوان بندي اصلي شهر را شكل مي دادند. كه بازار به عنوان ستون فقرات شهر ، مركز كليه فعاليت هاي اجتماعي واقتصادي شدن كه از مسجد جامع شروع گرديده و در نهايت زيبايي، با عمكردهاي متفاوتي در امتداد خود شكل مشخص مي‌گيرد، بار ديگر به نرمي و ظرافت از كنار ميدان، كه درحقيقت شاخه‌اي از بازار اصلي مي باشند ، بدنه و فضاي اصلي ميدان نقش جهان را تشكيل ميدهند.
ريتم و نظم يكنواخت و زيباي اين بدنه در ابعاد عظيم ميدان ، آرامش ايجاد نموده وزمينه ساز تجلي كالبدي و فضايي چهار عنصر اصلي ميشود كه در چهار بدنه ميدان جايمي‌گيرند. اين چهار عنصر يعني: سر در بازار قيصريه در شمال، ورودي مسجد شيخ لطفالله در شرق، ورودي مسجد امام در جنوب و سر در عالي قاپو در غرب به همراه دروازه‌هاي كاروانسراي سلطنتي ، كوچه پشت مطبخ مدخل و محور شهري منتهي به دروازه تهران، نقاط اصلي و كانوني چهار بدنه ميدان را بوجود مي آوردند، كه هر كدام جلوه هائي از معماري والاي اين دوره مي باشد.
جهت گيري ميدان نقش جهان كه خود تابعي از جهت قبله و نحوه قرار گيري مسجد جامع عباسي مي باشد، سمت و سوي دسترسي هاي منشعب از آن براي نفوذ به مجموعه كاخ ها ودسترسي هاي داخلي اين مجموعه را تعيين كرده و به اين مجموعه طراحي شده،‌بافت شطرنجي را تحميل مي نمايد.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش پنجم
اين بافت در نهايت زيبايي و شكوه معمارانه طراحي گرديده و اگرچه خصوصيت اصلي معماري ايران در دوره هاي پيشين يعني طراحي بر اساس فضاهاي داخلي و سلسله مراتب ارزشي فضاها را در امتداد محورهائي مشخص به همراه دارد. اما سبكي ، ظرافت، ‌آزادي و وسعت فضايي را تواماً در خود نهفته دارد. جهت بافت شطرنجي مجموعه كه در جوار ميدان متاثر ازآن شكل گرفته است، در محوطه منتهي به حصار آن بواسطه نقطه عطف ديگري يعني راه بسته و مجموعه فضاهاي باز و بسته اطراف آن با نهايت زيبايي و مهارت تغيير جهت داده و از جهت محور چهار باغ تبعيت مي نمايد، از اين به بعد تمامي باغات و كوشكهاي اطراف چهار باغ تا باغ هزار جريب از اين رو كه با جهت شمالي جنوبي ميباشد پيروينموده و شهر در راستاي اين محور توسعه مي يابد.

شرکت معماری در اصفهان

شرکت معماری در اصفهان

پس از صفويان فعاليت هاي شهرسازي افشاريه ، زنديه و قاجار را در پيش رو داريم كهاز مهمترين آنها مي‌توان شيراز زند را نام برد كه مجموعه وكيل از اقدامات شهرسازانه قابل توجه آن است.
در زمان قاجار كه شهرسازي خصوصيت تمام نگري خود را كه در زمان صفويه داشت از دستمي‌دهد، تهران به پايتختي انتخاب ميشود؛ كه فعاليت هاي شهرسازي آن در مقابل عظمتميادين و خيابان هاي صفويه به چشم نمي آيد . كه به نوعي ميتوان گفت : نزول شهرسازيبا آشفتگي سيستم اداري شهرها همراه بود تا انقلاب مشروطيت كه نقطة پايان اين روند بود.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش ششم
سيماي شار اسلامي
به طور كلي تغييرات صورت گرفته در شهرسازي شهرهاي ايران ، پس از اسلام، سيماي شهر را بسيار دگرگون ساخت.
براي فهم بهتر، ابتدا خوانايي با پنج عامل لينچ را در سيماي شهر به طور خلاصه ازنظر مي‌گذارنيم که هر شرکت معماری در اصفهان یا شرکت ساختمانی در اصفهان باید آن را بدانند.
خوانايي: بدين معني كه بتوان اجزاي شهر را در قالبي به هم پيوسته و مرتبط ازيكديگر باز شناخت ، كه وجود خوانايي در شهر تصويري واضح و روشن از آن به مردم ارائه ميدهد.
داشتن تصويري نيكو از شهر و محيط پيرامون، نوعي احساس امنيت به ما ميدهد، چرا كه مي‌توان رابطه اي موزون و زيبا ميان خود و جهان خارج برقرار كنيم.
لينچ پنج عامل خوانايي را به قرار زير بر شمرده است:
1. راه : عاملي است كه توسط آن حركت صورت مي گيرد؛ در امتداد راه است كه عوامل محيطي گوناگون قرار مي گيرند و با هم ارتباط مي يابند.
2. لبه: عاملي است خطي كه مرز بين دو قسمت مي باشد، مثل حد مجموعه اي از ساختمانها. لبه ها عوامل جانبي هستند، نه محورهاي تقارن و توازن.
3. محله : قسمت هايي از شهر هستند كه دست كم ميان اندازه يا بزرگ باشند و اجزاء آنها به سبب خصوصيتشان سيماي محله را از درون متفاوت و پر رنگ مي سازد و دريافتن نقاط مختلف از خارج محله نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
4. گره : نقاط حساس در شهر هستند كه ناظر به آن وارد ميشود و در واقع كانون هايي مي باشند كه مبداء و مقصد حركت را به وجود مي آورند.
5. نشانه: عاملي است در تشخيص قسمت‌هاي مختلف شهر، چرا كه بايد خصوصياتنشانه چنان باشد كه بتوان آن را از ميان عوامل بسيار باز شناخت.
اين پنج عامل يكديگر را در بر مي گيرند و با هم مرتبط مي باشند ؛ در واقع محله با گره پيوند مي خورد و لبه حد آنها را مشخص مي كند كه با راه مي توان به درون آن داخل شد و نشانه، سيماي شهر را متفاوت ميكند.
در واقع جمع پنج عامل خوانايي و پيوستگي آنها سيماي شهر و خصوصيات بصري شهر راخلق ميكنند.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش هفتم
زماني مي توانيم به اين مجموعه«نماد» بگوييم كه آن را به ميدان محدود نكنيم. نماد صفوي در «مجموعه ي نقش جهان» بازتاب يافته است ، مجموعه اي كه ميدان در كنار بازار ، باغ و عناصر شاخص كاخ و مسجد يكي از اجزاي آن محسوب ميشود. سابقه ي احداث«مجموعه ي شهري» كه عناصر متفاوت را در كنار يكديگر و در كليتي واحد سازمان ميدهد،به قبل از صفويه باز مي گردد. ولي آنچه در دوره صفوي اهميتي بيش از پيش مي يابد، ارزش نهادن به عناصر شاخص در قالب بناهاي منفرد با اغراق آميز ترين شكل آن است.
كل مجموعه ي «نقش جهان» (بازار – ميدان – باغ – كاخ – مسجد) تجلي الگوي آرماني حاكم بر نظام حكومتي و مديريتي جامعه ي شهر بود . نظامي كه حكومت و ديانت را بارديگر در هم تركيب مي كند و اگر تسلطي است. تسلط بر همه ابعاد خصوصي و عمومي حيات شهري است . بعلاوه آنچه اين تركيب را قوت مي بخشد، سازماندهي نظام اقتصادي شهر وتسلط بر آن است در واقع مي توان گفت در اين مجموعه ،اقتصاد، دين و حكومت با هم تركيب شده ، در قالب مجموعه اي عظيم نمادين مي شود. در اين مجموعه ي واحد، بناهاي هيجان انگيز بعنوان عناصر شاخص از درون مجموعه سر مي كشد و بر فضا و محيط مسلط ميشود.
در اين جا عملكرد شاخص بنا است كه آن را به كالبدي شاخص بدل ميكند: عظمت طلبي قدرت و فر شاهي كه در معماري قبل از اسلام به خصوص در دروه هاي هخامنشي و ساساني سابقه داشت و پس از اسلام به نوعي فروتني و سادگي در بناهاي اصلي و يك دستي در بافت شهري كاهش يافته بود، بار ديگر در دوره هاي صفوي اهميت يافت، به طوري كه تجلي آن رابه صورتي واضح و آشكار مي توان درمعماري و حتي شهر سازي اين دوره مشاهده نمود.
مسجد ايراني – اسلامي كه قبل از دوره صفوي خصلتي «عاميانه» و «مردمي » داشت دردوره هاي تجديد حيات دولت مقتدر و متمركز ، جاي خود را به «مسجد شاهي» و همان عظمت طلبي گذشته داد.«تناسبات باشكوه مسجد مي توانست اين عنصر شاخص مذهبي- حكومتي را ازديگر عناصر پيرامون متمايز كنند، بطوري كه در بافت خوابيده شهر و فضاي ساده و بازميدان، حضوري ناگهاني و هيجان انگيز يابد.

تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش هشتم
كاخ سلطنتي نيز در اين مجموعه ارزش و عمظت گذشته ي خود را باز مي‌يابد و درارتباط با مجموعه ي سلطنتي غربي ميدان، قدر و منزلتي همتراز با دين پيدا مي كند. آنچه اين كاخ سطنتي و آن مسجد شاهي را علاوه بر پيوند اين دو پايه ي اصلي در نظام اعتقادي صفوي همتراز با هم ميكند، ارزش و اهميتي است كه در اين دو عنصر ساختاري به«جايگاه بلند» داده ميشود. در دوره صفوي اين جايگاه بلند تجسمي ميشود از پايداري، قدرت و جاودانگي دين پذيرفته شده و مذهب شيعه از يك طرف و حكومت مقتدر از طرف ديگر . در اين جا ، هم قدرت و پايداري اين دو مطرح است و هم تقدس آن . اين همان اندازه اهميت دارد كه آن ، اين ، آن را تكميل ميكند و پيوند تنگاتنگ اين دو است كه نظام ديني و نظام حكومتي را با هم به عرصه‌ي عمومي و خصوصي جامعه هدايت و گاه تحميل ميكند.
در اين رهگذر، اقتصاد چنان با دو پايه ي اصلي حكومت تركيب ميشود كه پايداري وجاودانگي آن را تا چند قرن تضمين مي كند. اقتصادي جهت داده شده و تحت تسلط حكومت مركزي، در نهايت چنين مجموعه ي منسجمي چنان سازمان داده ميشود كه تا چندين سال ، درمقابل كشمكش ها و هجوم ها در امان مي ماند. چرا كه در اين مجموعه اگر يك جز آسيب ببيند ، ديگر عناصر و اجزاء آن را ترميم و باز سازي مي كند
بيان و توصيف ميدان نقش جهان در زبان مكتب اصفهان به گونه اي است كه آن را قويترين و ظريف ترين نوع بيان در تركيب كلامي مكتب اصفهان بر مي شمرد، حضور مسجد بزرگ شهر و نه جامع آنچنان استوار و قاطع است كه همه ضلع جنوبي ميدان را به خود اختصاص ميدهد و سلطه فضايي خود را چه از طريق سر در بزرگ و مناره ها در زمينه نخستين و چه از طريق گنبدها و ايوانها در پس زمينه بر ميدان مي‌گستراند. بيان دقيق، ظريف و پيچش قدرتمند مجموعه ورودي مسجد به منظور تركيب دو راستاي طبيعي – اقليمي و مذهبي سبب ميگردد كه اين سلطه فضايي با تركيب احجام پر و خالي دو چندان گردد، در درون، مسجد نه بعنوان يك فضاي مجرد بلكه بعنوان يك فضاي شهري، تداوم و اتصال فضايي ميدان با محل استقرار گرفته در وراي مسجد را فراهم مي آورد. اين نوع تركيب فضايي- كالبدي است كه مجموعه را از ديگر مجموعه هاي يادماني با فضاهاي پيراموني قبل از دوران خود جدا ميسازد.
تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش نهم
در ضلع شمالي سر در بازار بزرگ در عين اعلام حضور روشن و صريح سازمان اقتصاديشهر در مجموعه مركزي، بي آنكه در مقام برابري يا قرينه سازي با ضلع جنوبي گشوده وراسته هاي بازار را به سوي مسجد مي‌دواند. در ميان ضلع غربي عمارت عالي قاپو ، بامعماري كاملاً متفاوت تباين كامل فضايي از مجموعه پيراموني خود را اعلام ميدارد.
اين عمارت بر آن نيست تا شكوه و جلال مسجد را تحت الشعاع قرار دهد و در نهايت آنچه بايد نشانه اقتدار باشد در اين عمارت تبلور كالبدي مي‌يابد و سرانجام در ميانه ضلع شرقي ميدان و در برابر عمارت عالي قاپو مسجد شيخ لطف الله، بي هيچ صحن و حياط ،شبستان و رواق آخرين كلام در تبلور كالبدي انگاره‌ها ، و عقايد مذهبي – معنوي و عشقرا بر زبان مكتب اصفهان بيان مي‌دارد و از اين پس معماري شهري و خلق فضاي شهري هدفاصلي شهرسازي مكتب اصفهان مي گردد.
خوانايي در سيماي نصف جهان
از اصلي ترين خصوصيات خوانايي اصفهان اسلامي سازگاري و تناسب ميان فضاها و عناصرشهري آن است . هماهنگي و پيوستگي موجود در عين تمايز اجزاء و عناصر شهري سيمايي خوانا را در شهر پديد آورده است.
در بررسي عوامل خوانايي در سيماي شهر اول از همه مي توان به راه كه به خوبي قابل تشخيص است اشاره كرد، چرا كه عناصر و اجزاي شبكه ارتباطات را شامل ميشود همچون معابر، راسته هاي فرعي و اصلي و بازار كه ستون فقرات اصلي شهر مي باشد و فعاليت هاي اجتماعي و اقتصادي را در خود جاري ساخته است

تمدن اسلام ؛ شناسه زيبايي سيماي نصف جهان بخش دهم

لبه ها كه مرزهايي خطي هستند و متمايز كنندة قسمتهاي مختلف شهر مي باشند، در جداسازي بافت قديم و جديد اصفهان به خوبي قابل تشخيص اند.
گره‌ها يا همان كانون هاي مبداء و مقصد در سيماي شهر بسيار پر رنگ مي باشند. مثل محل تقاطع گذرها و نقاط عطف موجود در شهر .
نشانه ها در شهر بسيار قوي ظاهر شده اند، كه نمونه هاي آن را در سر در گنبد مساجد، مناره هاي بلند، خانه هاي زيبا و … مي توان مشاهده كرد.
كاشي كاري ها، قوس هاي تزئيني و هنرمندي هايي كه در ساخت گنبدها و ساختمانها بهكار رفته ويژگي هاي زيبايي شناسانة سيماي شهر را هر چه بيشتر به نمايش ميگذارد.
محلات نيز در سيماي شهر به خوبي قابل تشخيص اند. محلات كه در تشكيل آنها بازار نقش مهمي را ايفا مي كند چرا كه مركز كليه فعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي استو استخوانبدي محلات به آن تكيه كرده است است
محله بندي در اصفهان با مرزهاي اجتماعي و فضايي صورت گرفته، و استقلال آنها ازويژگي هاي اصلي شار اسلامي است
سخن آخر
عصر ما عصر انتقال ميراث عظيمي از فرهنگ و رسوم و زبان و ادبيات و دانش و بينش وفن و هنر و معماري و تكنولوژي و … به آيندگان است كه آن نيز بايد نمونه مشهودي ازتطابق و سازگاري همه جانبه با زمان خود و در بر گيرنده بستري گسترده جهت شكل گيري انديشه هاي نو به منظور ساختن دنياي نو در آينده باشد. با مطالعه مكتب اصفهان وسيماي شار اسلامي مي توان دريافت كه بشر ديروز از چه سمت و سويي و با در نظر گرفتن چه حدودي به خلق آثار معماري جاودانه و مجموعه هاي شهري و منطبق با زمان خود رسيده و اينكه چه سير تحولي را تا به امروز پشت سر گذاشته و براي ما در جهت رسيدن به تفكري كه منتج به برنامه ريزي صحيح و اجرای آن توسط شرکت های ساختمانی در اصفهان و شرکت های معماری در اصفهان و شهر سازي منطبق با نياز جامعه امروز باشد،دستاويز محكمي خواهد بود.